Informacje

Nasza historia

Początki harcerstwa na ziemi oświęcimskiej sięgają pierwszego dziesięciolecia XX w. W starych księgach znajdujących się w Muzeum w Żywcu istnieje zapis, że w zorganizowanym w roku 1911 Zlocie Sokolo-Skautowym brała udział drużyna z Oświęcimia.

W Okólniku Zarządu Okręgu Krakowskiego ZHP - L. 5/38 - z dnia 1 grudnia 1938r. Komisja Weryfikacyjna stwierdziła służbę w skautingu (1910-1921) połączoną z pracą dla Niepodległości (1910-1918) następującym druhom:

Karolus Rudolf - mistrz blacharski z Oświęcimia.
Stanisław Zając - kierownik szkoły w Osieku.

W okresie późniejszym młodzi chłopcy Sokolo-Skauci weszli w skład tworzących się Legionów lub POW.

Po wojnie, w latach 1921-23, wskrzesicielem drużyn skautowych był uczeń oświęcimskiego gimnazjum Adam Karasiński. Założona przez niego drużyna była również drużyną Sokolo-Skautową.

Komisja Historyczna Hufca Oświęcim posiada w swych zbiorach legitymację skautową nr 19 stwierdzającą, że druh Feliks Klaja z Oświęcimia został przyjęty do drużyny 30 maja 1923r.
Treść legitymacji: "Ramię pręż - Ojczyźnie służ - Hartuj ciało i ducha", Pierwsza Drużyna Harcerska w Oświęcimiu, data 16.06.1923r., podpis drużynowego Stanisława Kalasiewicza, pieczęć okrągła z napisem: "I Drużyna Sokolo-Skautowa w Oświęcimiu". Drużyny prowadziły takie zajęcia jak podchody, gimnastykę, gry i zabawy, a wszystko to z laską skautową.
W latach 1926-27, po objęciu kierownictwa gimnazjum przez dyrektora Jana Rymwidzkiego jeden z uczniów podjął się zorganizowania drużyny - w ten sposób powstała pierwsza drużyna harcerska (kolor żółty). Za wzór do naśladowania obrała sobie Księcia Józefa Poniatowskiego.

W roku 1928 drużyna uzyskała rejestrację Komendy Chorągwi. W tym samym roku zorganizowano pierwszy obóz pod namiotami. W następnych latach powstały kolejne drużyny:

II Drużyna Harcerzy im. Zawiszy Czarnego - kolor czarny, III Drużyna Harcerzy im. Jana III Sobieskiego - kolor niebieski, IV Drużyna Harcerzy im. Lisa Kuli - kolor pomarańczowy.

W 1929r. I Drużyna Harcerzy zorganizowała obóz nad jeziorem Wigry na Suwalczyźnie, a w roku następnym odbył się obóz dla wszystkich drużyn w Horoszowej nad Dniestrem.

Pismem - L. 505/30 - z dnia 1 .05.1930r. Komenda Męskiej Chorągwi Krakowskiej zatwierdziła Komendę Hufca w Oświęcimiu.
W skład Hufca weszły 4 drużyny harcerzy, działające w Oświęcimiu. Pierwszym hufcowym mianowany został hm. Rudolf Korzeniowski (pseudonim "Miś Skoczylas"), który w dniu 16 czerwca wydał pierwszy rozkaz Komendy Hufca. Jego życiorys i działalność na terenie Oświęcimia i Krakowa zostały opisane w miesięczniku Krakowskiej Chorągwi ZHP "Harcerz Rzeczypospolitej" (nr 1/87) . Od momentu powstania hufca jego działalności towarzyszyło duże zainteresowanie mieszkańców Oświęcimia i prasy, czego dowodem są wycinki z gazet w kronice hufca. Organizowano liczne wycieczki, przedstawienia dochodowe, a także kursy dla zastępowych i przybocznych dla okręgu bielsko-żywieckiego w Porąbce k. Kęt. Hufiec brał też czynny udział w zlotach i uroczystościach państwowych.

W roku 1931 ze względu na brak funduszy zorganizowano jedynie nieduży obóz szkoleniowy w Wielkiej Puszczy. Hufiec wystawił też drużynę reprezentacyjną na uroczystości 10-lecia III Powstania Śląskiego w Katowicach.

15 listopada 1931 r. założono, "Orlą Gromadę" , która zajęła się działalnością szkoleniową. Powstały także pierwsze drużyny "Wilczków" (obecnie zuchy) .

W roku 1932 hufcowy hm. Rudolf Korzeniowski wziął udział w Walnym Zjeździe ZHP w Warszawie. Hufiec brał udział w zlocie Skautów Słowiańskich w Pradze Czeskiej, zorganizowano obóz w Polesiu, a zastęp żeglarski II Drużyny pierwszy obóz żeglarski na Wiśle, trasą Oświęcim - Sandomierz, a z Sandomierza wyruszono pociągiem do Lwowa. W tym samym roku II Drużyna Harcerzy im. Zawiszy Czarnego została przekształcona w I Żeglarską Drużynę Harcerzy im. M. Beniowskiego.
29 czerwca 1933r. odbyło się poświęcenie harcerskiej przystani nad Sołą, gdzie wodniacy mogli budować swoją flotyllę. Zorganizowano obóz w Porzeczu k. Grodna, kurs Wodzów Zuchowych i zimowy kurs w Zwardoniu.
W związku z przejściem druha Korzeniowskiego do Chorągwi Śląskiej, Komenda Chorągwi Krakowskiej rozkazem - L. 42 - z dnia 19.12.1933r. zwolniła go z funkcji hufcowego, mianując na jego miejsce druha phm. Edmunda Wilkosza (pseudonim "Czarny Żubr").
W roku 1934 zorganizowano obóz nad jeziorem Drywiaty-Brasław, w czasie którego odbyła się wycieczka na Łotwę. Hucznie obchodzono także Święto Ziemi Oświęcimskiej, które zakończono ogniskiem harcerskim.
W roku 1935 kajakarze hufca uczestniczyli w międzynarodowych zawodach kajakowych na Dunajcu zajmując czołowe lokaty. Zorganizowano także "Święto Morza" z zawodami na Sole.
W tym samym roku hufiec otrzymał ufundowany przez KPH sztandar, który do dziś jest jego chlubą. Komenda Chorągwi w dniu 18.11.1935r . udzieliła oświęcimskiemu hufcowi pochwały za sumienną pracę i terminowe wywiązywanie się z wszelkich obowiązków.
Harcerze wzięli też udział w Międzynarodowym Zlocie w Spale.

W roku 1936 hufiec uczestniczył w sztafecie z listem hołdowniczym do Prezydenta RP, zorganizowano także zawody kajakowe o mistrzostwo Ziemi Oświęcimskiej oraz obóz w Słowiku k. Kielc.
W roku 1937 prężnie działający zastęp "Korsarzy" przy I Drużynie Harcerzy buduje własne kajaki i żaglówkę organizując wraz z drużyną obóz w Porzeczu k. Grodna.
W 1938r. hufcowy phm. Edmund Wilkosz złożył rezygnację z powodu studiów i służby wojskowej - nowym hufcowym został druh phm. Feliks Klaja (pseudonim "Pracowita Pszczółka"). Podczas obozu w Porzeczu k. Grodna wypróbowano nową żaglówkę, zbudowaną przez zastęp "Korsarzy".
W roku 1939 hufiec zorganizował zawody modeli latających oraz, w namiotach nad Sołą, wystawę dorobku harcerstwa. Z uwagi na napiętą sytuację międzynarodową nie można było zorganizować obozu dalej jak w Wielkiej Puszczy.
Po wybuchu II wojny światowej oświęcimscy harcerze włączyli się do walki z okupantem (m.in. w walkach pod Monte Cassino zginął były hufcowy p hm. Edmund Wilkosz w randze podporucznika).

Okres ten będzie przedmiotem odrębnego opracowania Komisji Historycznej.

Po zakończeniu II wojny światowej przystąpiono do ponownego organizowania drużyn harcerskich w Oświęcimiu. Z grona byłych harcerzy powstało nowe KPH, które pomogło w zdobyciu funduszy na organizację pierwszego obozu w Międzybrodziu. Pierwszym powojennym hufcowym harcerzy został Karol Kała, zastąpiony w roku 1946 przez phm. ks. Mariana Stawarza. Hufcową hufca żeńskiego została druhna Walichard z d. Korzeniowska. Przystąpiono do szkolenia zastępowych, przybocznych i drużynowych. Na kurs podharcmistrzowski II CAS wysłano druhów: Jana Kiszę i Antoniego Linkiewicza.
Aby odbudować przedwojenną tradycję zorganizowano drużynę wodną. Odbył się też obóz w Czernej k. Krakowa.

W roku 1947 zorganizowano obóz w Chojnie k. Wałbrzycha, podczas którego współpracowano ściśle z obozującym w sąsiedztwie Hufcem Wałbrzych organizując wspólne zajęcia i gry terenowe. W roku tym dh Stawarz zrezygnował z funkcji hufcowego, którą przejął phm. Jan Kisza (pseudonim "Czarny Korsarz"). Kolejny obóz zorganizowano w Słopnicy k. Limanowej.

W roku 1948 powstała Rada Hufcowych powiatu bialskiego, jej przewodniczącym został phm. Jan Kisza. W Dobrej k. Limanowej odbył się obóz.

Rok 1950 to czarna data w historii organizacji - ZHP zostaje rozwiązany, majątek hufca przejmuje ZMP, powstaje Organizacja Harcerska.
W zorganizowanym w roku 1956 Zjeździe Łódzkim wziął udział druh Mieczysław Chorabik, który po powrocie ze Zjazdu został hufcowym nowego hufca powiatowego. Utworzony hufiec obejmował poza naszym miastem: Brzeszcze, Kęty, Jawiszowice, Zator, Osiek i Wilamowice.

opracował: ś.p. hm Jan Kisza

Baza obozowa w Juszczynie

+ kuchnia spełniająca wymogi SANEPID
+ namioty obozowe typu NS
+ koszt osobodnia to tylko 35zł

Dowiedz się więcej